Allein Gott in der Höh sei Ehr betekent: “Alleen aan God in den hoge zij eer.” De tekst is een Duitse parafrase van het Gloria uit de katholieke mis. In de Lutherse traditie werd het een belangrijk loflied dat al sinds de zestiende eeuw wordt gezongen. Het koraal behoort tot de bekendste kerkliederen van de Reformatie en drukt een eenvoudige maar krachtige gedachte uit: alle eer en vrede komen van God alleen. Johann Sebastian Bach gebruikte deze melodie verschillende keren in zijn orgelwerken en behandelde haar telkens op een andere manier.
Dit stuk behoort tot de Leipziger Choralen, een verzameling grote orgelkoralen die Bach in zijn latere jaren in Leipzig samenbracht. In deze versie schrijft Bach een trio: twee zelfstandige melodische stemmen boven een onafhankelijke baslijn. Het resultaat is muziek die bijna kamermuzikaal aandoet, alsof drie instrumenten met elkaar in gesprek zijn. In deze bewerking gebeurt iets karakteristieks voor Bach: • De koraalmelodie verschijnt in een van de bovenstemmen. • De tweede stem beweegt vrij en sierlijk daaromheen. • De bas vormt een zelfstandige en voortdurend voortgaande lijn. Samen vormen deze drie stemmen een transparant weefsel waarin elke lijn volledig zelfstandig lijkt te leven. Het stuk heeft daardoor iets lichts en beweeglijks, terwijl de koraalmelodie herkenbaar blijft.
Wie goed luistert hoort drie stemmen die elk hun eigen weg lijken te gaan. Toch grijpt alles precies in elkaar. De lijnen kruisen elkaar, beantwoorden elkaar en bewegen zich voortdurend vooruit. Het is Bach op zijn meest elegante manier van schrijven: helder, beweeglijk en vol innerlijke balans.
Op deze pagina begint een kleine reis door het orgelwerk van Bach. Niet als complete encyclopedie — daar zijn al bibliotheken vol van — maar als een persoonlijke ontmoeting met muziek die al bijna drie eeuwen klinkt. En nog steeds dezelfde vraag stelt: blijven we luisteren?
